26 Temmuz 2015 Pazar

8 basamaklı yol - Yama-Niyama


Yoganın babası kabul edilen Patancali'ye göre yoganın sekiz basamağı


Yama- Sosyal davranış kuralları

Niyama-Kişisel davranış kuralları

Asana- Yoga duruşları

Pranayama- Sadece nefes kontrolü değil yaşam gücünün kontrollü olarak genişlemesidir. (Yoga ve ayurvedadan)

Pratyahara- İçe dönüş, beş duyunun geri çekilişi, fiil organlarının geri çekilişi, aklın geri çekilişi, pranayı da geri çekebilirsin.

Dharana- Konsantrasyon, odaklanma

Dhyana- Meditasyon- Çabasız odaklanma

Samadhi- Aydınlanma- Her şeyin birliği

Sosyal davranış kurallarının ilki ahimsa yani zarar vermeme ilkesidir. Dünyaya en az zararı vererek yaşamak en büyük sorumluluğumuzdur. Bu ilke öncelikle her canlının yaşam hakkına saygı duymayı içermektedir. Bütün yaşam formları ilahidir, eğer yaratılmış olan her zerre O’nun yüzüyse, O olmayan hiçbir şey yoksa, herkese ve her şeye özenle yaklaşmalıyız. 

Dünya döndükçe ıstırap olacaktır, acı çeken hangi yaşam formunun içindeki ruh olursa olsun birbirimize görünmeyen iplerle bağlı olduğumuzu hatırlamalıyız ama acıyı maddesel avantaj için kullanmamalıyız. Birbirimizin çektiği acılara duyarlı olmak yine bu ilkenin konusudur.
Kişi, sözsel olarak ve akıl seviyesinde de zarar vermemelidir. İki dudağımızın arasından çıkan her sözcüğün titreşimi vardır, başkalarıyla ilgili kurduğumuz her cümle aynı hızla bize geri dönen bir top gibidir. Dedikodudan uzak durmak, dilimize hâkim olmak ta zarar vermeden yaşamaktır. Bir başkası hakkında kötü düşünmek de ahimsa ihlalidir.

Satya yani doğruluk ilkesi ikinci ilkedir. Kişinin kendine ve çevresine karşı dürüst olması vicdanen rahat yaşaması anlamına gelir. Bir başkasına yalan söylerken kendimizden uzaklaşırız. Kendi gerçeğimizi başkalarını suçlamadan kabullenmeliyiz. Etrafımıza karşı samimi bir tutum geliştirmeliyiz, olmadığımız biri gibi davranmaya çalışmamalıyız.

Asteya yani çalmama üçüncü ilkedir. Bize ait olmayan hiçbir şeyi almamaktır. Sadece nesneleri içermez örneğin insanların zamanını ve enerjisini de çalmamalıyız.

Brahmacharya yani arzuların kontrolü dördüncü ilkedir. Sadece cinsel enerjinin kontrolünü içermez, her tür bağımlılığımız bu ilkenin konusudur. İş bağımlılığı, bir annenin çocuğuna aşırı düşkün olması, her tür madde bağımlılığı örnek gösterilebilir.

Aparigraha yani beklentisizlik, sahiplenici olmama beşinci ilkedir. Yaşarken en sık düştüğümüz tuzak fiilin meyvesini sahiplenmektir. Biriktirmemek, paylaşmak hayattan keyif almamızı sağlar. Sadece parayı değil bilgiyi paylaşmak ta bir sorumluluktur.

Niyamalar kişisel davranış kurallarıdır. Saflık (Sauça) , Halinden hoşnut olma (Santosha) , Disiplin ya da kendini dizginleme (Tapas), Ruhsal okuma, iç gözlem (Svadyaya) , Teslimiyet ya da inanç (Isvara pranidhana) olarak beş adettir. . 

Halinden hoşnut olmadan yaşama sevinci hissedemezsiniz. Satvik (saf) bir hayat tarzı, yediklerimizden düşüncelerimize kadar saflaşmayı anlatır. Kendini analiz etme yeteneği geliştirmeden ilerleyemezsiniz. Öz-disiplin ve uygulamada devamlılık kendimize söz geçirmek ve ipleri egonun elinden almak anlamına gelir. Teslimiyet kendinden yüksek bir güce inanmak ve kontrolün her zaman bizde olmadığını hatırlamaktır.


Yama ve niyamalar “yoganın on emri” diye bilinir. Patancali bu kurallar üzerinde derinleşmeden yoga ve meditasyon uygulamaları yapmayı uygun bulmaz. Bu kuralların biri üzerinde bile hakimiyet sağlamanın aydınlanmaya götüren yolda kişiyi saflaştırdığı söylenir. 

Nazlı Akın